กลับไปยังรายบอร์ด โพสต์ใหม่

เครื่องจักสานหวาย - ไม้ไผ่ บ้านหัวหิน

ประวัติความเป็นมา
เครื่องจักสานหวาย - ไม้ไผ่ บ้านหัวหิน เริ่มมาจากภาวะวิกฤติทางเศรษฐกิจ ช่วงปี พ.ศ.๒๕๔๐ เป็นต้นมา ส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตของคนในบ้านหัวหิน รายได้ไม่เพียงพอ และเมื่อประมาณปี พ.ศ.๒๕๔๒ นายเฉียบ รุ่งโรจน์ (ขณะนั้นดำรงตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน) ได้ไปดูงานที่เมืองทองธานี เห็นผลิตภัณฑ์เครื่องจักสาน จึงเกิดเกิดแนวคิดริเริ่มที่จะมาทำอาชีพเสริมที่บ้านหัวหินบ้าง เนื่องจากในท้องถิ่นมีไม้ไผ่ และหวายเป็นจำนวนมาก เมื่อกลับมาก็ได้รวบรวมผู้ที่สนใจเข้าเป็นสมาชิกกลุ่มจักสาน โดยมีวิทยากรจาก กศน. จังหวัดตราด มาสอนการสานตะกร้าหวาย และมีพาณิชย์จังหวัด อุตสาหกรรมจังหวัด มาช่วยสนับสนุนเงินลงทุนด้านวัสดุ อุปกรณ์ในการดำเนินงาน จากนั้นจึงผลิตตะกร้าหวายเรื่อยมา ในช่วงแรก ผลิตภัณฑ์ของกลุ่มเป็นตะกร้าหวายขนาดใหญ่ แข็งแรงแต่ไม่สวยงาม แต่เมื่อทางกลุ่มได้รับการพัฒนาทางด้านฝีมือ และฝึกฝนความชำนาญมาเรื่อยๆ ก็พัฒนารูปทรง ลวดลาย และชนิดของผลิตภัณฑ์เพิ่มขึ้น สามารถผลิตได้ทั้งตะกร้าทรงกลม ทรงรี ทรงสี่เหลี่ยม ทรงแปดเหลี่ยม แต่ผลิตภัณฑ์ที่ได้รับความนิยม คือ ตะกร้าหวายทรงสี่เหลี่ยม ขนาดเล็ก ขนาดกลาง ขนาดใหญ่ และกระจาดใส่ผลไม้
กระบวนการผลิต วัตถุดิบและส่วนประกอบ
๑. หวายกาหลง ๑๐ เส้น        ๒. ไม่ไผ่ลำมะลอก ข้อตรง ๔ ข้อ
๓. คีมปากแหลม        ๔. เลื่อย
๕. ค้อนเล็ก        ๖. ตะปูเข็ม
๗. ลวดหรือเชือก ยาว ๖-๘ เมตร        ๘. กบเหลาหวาย
๙. มีดเล็ก        ๑๐. แผ่นสแตนเลสเจาะรู
๑๑. มีดขอ        ๑๒. กาวตราช้าง
๑๓. น้ำมันเคลือบเงา
ขั้นตอนการผลิต
๑. ผ่าไม้ไผ่ เหลาให้เป็นซี่กลม ซี่ยาว ๕.๕ นิ้ว
จำนวน ๑๒๐ ซี่ (สำหรับทำตัวตะกร้า) และซี่ยาว ๑๒ นิ้ว
จำนวน ๒๕-๓๐ ซี่ (สำหรับทำก้นตะกร้า) นำไม้ไผ่ที่เหลาแล้ว ไปตากแดดให้แห้งเพื่อป้องกันเชื้อรา ประมาณ ๒ แดด
๒. คัดเลือกหวายเส้นเล็กที่สุด ที่มีขนาดสม่ำเสมอตลอดเส้น จำนวน ๒ เส้น เพื่อใช้ทำหูตะกร้า นำมาตัดเป็นเส้นยาว ๑๕ นิ้ว จำนวน ๘ เส้น
๓. คัดเลือกหวายที่มีขนาดเท่าๆ กัน ๒ เส้น เพื่อใช้ทำขอบทรงของตะกร้า
๔. คัดเลือกหวายที่มีขนาดสม่ำเสมออีก ๑ เส้น เพื่อใช้สำหรับตีก้นตะกร้า
๕. หวายที่เหลือ นำมาผ่าออกเป็น ๔ เส้น แล้วเหลาเอาไส้ในออก ให้เหลือแต่ผิว เก็บรายละเอียดเส้นหวายด้วยกบเหลาหวาย
๖. นำหวายที่เหลาไว้มารูดผ่านรูสแตนเลส เพื่อให้ได้เส้นหวายที่มีขนาดเท่ากัน สำหรับสานลายตะกร้า
๑. นำขอบหวายที่เตรียมไว้กรองกับซี่ตะกร้า ใส่หวายหูตะกร้า ตามระยะที่กำหนด
๒. เมื่อกรองจนครบรอบให้ผูกหัวท้ายชนกัน จัดเป็นเหลี่ยมทรงตะกร้าที่ต้องการ
๓. นำหวายที่เหลาไว้มาสานขึ้นลายจนเต็มรูปตะกร้า (ลวดลายของตะกร้า สามารถดัดแปลงได้ตามความต้องการ)
๔. นำซี่ไม้ไผ่ที่ใช้สำหรับทำก้นตะกร้า มาสานต่อกันให้เป็นแผง แล้วตัดให้ได้รูปทรง พอดีกับก้นตะกร้า
๕. ประกอบก้นเข้ากับตัวตะกร้า ยึดติดกันด้วยตะปูขนาดเล็ก หยอดกาวปิดตรงตะปู แล้วตัดหัวตะปูทิ้ง
๖. นำไม้ไผ่มาดามหูตะกร้า รวบหวายหูติดกัน แล้วพันด้วยหวายเส้นที่เตรียมไว้
๗. ถักลายที่ปากและหูตะกร้า (เรียกว่า การจูงนาง)
๘. นำหวายก้นตะกร้าที่เตรียมไว้ มาดัดเวียนให้รอบก้นตะกร้า ยึดติดกันด้วยตะปูขนาดเล็ก หยอดกาวปิดตรงตะปู แล้วตัดหัวตะปูทิ้ง
๙. นำตะกร้าที่ประกอบเสร็จแล้วมาตากแดด ประมาณ ๒ ชั่วโมง
๑๐. นำตะกร้าที่ได้มาทาน้ำมันเคลือบเงาเพื่อความสวยงาม

เทคนิค/เคล็ดลับในการผลิต
๑. ไม้ไผ่ทีในการขึ้นโครงตะกร้าต้องนำไปตากแดดให้แห้งเพื่อป้องกันเชื้อรา
๒. หวายที่ใช้ในการสานก้นตะกร้าควบเป็นหวายอบเพราะจะไม่เป็นเชื้อรา ทนทานต่อการใช้งาน
๓. การยึดชิ้นงานแต่ละส่วนเข้าด้วยกัน ใช้วิธีการยึดติดกันด้วยตะปูขนาดเล็ก หยอดกาวปิดตรงตะปู แล้วตัดหัวตะปูทิ้ง เพื่อให้ผิวของชิ้นงานเรียบ ไม่สะดุดมือ
๔. การดัดหวายเป็นรูปต่างๆ ให้ทำได้ง่ายขึ้น จะต้องใช้ไฟลนที่เส้นหวายและดัดไว้กับแบบทิ้งไว้ให้เย็น จะได้ลายดัดตามต้องการ

ผู้ผลิต ผู้ประกอบการ
กลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ
กลุ่มส่งเสริมอาชีพจักสานหวาย-ไม้ไผ่ บ้านหัวหิน
ที่อยู่ ๓๗/๑ ๔ - - ตำบลแหลมงอบ อำเภอแหลมงอบ จังหวัดตราด
๐๘๙-๑๓๗๘๔๗๘
image0041350371856.jpg
image0051350371856 (1).jpg
image0051350371856.jpg
image0061350371856.jpg
image0081350371856.gif
image0121350371856.jpg
image0151350371856.jpg

กลับไปยังรายบอร์ด